3 سه مجموعه از رساله‌هاى نشر شده چاپ حاضر از سه مجموعه رساله تشكيل شده است كه با يكديگر روابط تنگاتنگ دارند ، ليكن عين هم نيستند . روابط متقابل آنها تنها هنگامى بر ما روشن گرديد كه چاپ متن فارسى نسبتا پيشرفته بود . اين احوال مبيّن اين است كه متن چاپ شده هميشه تابع نسخهء خطّى واحدى نيست و در بسيارى از موارد نوعى سازش بين دو يا سه روايت وجود دارد ، و تجديد و تكرار دقيق يكى از آنها در ميان نيست . ما قبل از هر كار ، تجزيه و تحليل مختصرى از محتواى نسخه‌هاى خطّى مختلف به دست مىدهيم ، سپس رساله‌هاى منتشره و نسخه‌هاى خطى اصل و مبناى كار را تجزيه و تحليل مىكنيم . به منظور رعايت سادگى بيست و دو رسالهء كتاب انسان ( متن ، ص 73 - 310 ) را با ارقام رومى و يازده رسالهء الحاقى ( ص 315 - 412 ) را با ارقام عربى معرّفى مىكنيم . 1 . نسخه‌هاى خطّى وقتى كلا سه مجموعه را با هم در نظر بگيريم ، نسخه‌هاى خطّى آنها بسيار متعدد مىباشد . برخى مىكوشند تا دو يا سه مجموعه از اين مجموعه‌ها را با هم تأليف كنند . اين نسخه‌هاى خطّى ، به نوبه خود ، به سه دسته منقسم مىشوند ، برحسب رساله‌هايى كه شامل مىباشند . ما اين مجموعه‌ها را با نام‌هاى قراردادى كتاب الانسان الكامل ، منازل السّائرين و مبدأ و معاد نامگذارى مىكنيم . از ميان اين عنوان‌ها ، عنوان اوّلين و سومين به يقين ساختگى مىباشند . عنوان اول تنها در نسخهء خطّى وين ( فلوگل 1452 ) وجود دارد . بارى ، پايان اين نسخهء خطّى كه اكنون موجود نيست ،